Cyryl Ratajski patronem szkoły

2014-07-14 14:00:14 Zespół Szkół Ekonomicznych

Treść wpisu


W roku szkolnym 1995/96 zainicjowane zostały prace nad wyborem patrona szkoły. W tym celu powołano specjalną komisję, w skład której weszli przedstawiciele Rady Pedagogicznej, Rady Rodziców oraz Samorządu Uczniowskiego.


Zadaniem tego zespołu było opracowanie planu działania i przydzielenie obowiązków komisjom przedmiotowym, Samorządowi Uczniowskiemu, wychowawcom. Realizację ustalonych zamierzeń rozpoczęto od przeprowadzenia, w klasach od l do III, lekcji wychowawczych, na których próbowano określić sylwetkę przyszłego patrona oraz wytypować konkretne kandydatury.


Następnym etapem było opracowanie przez poszczególne zespoły klasowe życiorysów tych postaci. A zadanie każdego wychowawcy polegało na dostarczeniu ich do pana dyrektora, który w porozumieniu z członkami Rady Pedagogicznej dokonał wyboru potencjalnych pretendentów do tego szczytnego miana.
Okazali się nimi: D. Chłapowski, Wł. Grabski, E. Kwiatkowski i C. Ratajski.

W dniu 28 października 1997 r., po ogólnoszkolnym plebiscycie, wcześniej powołane Komisje ds. Patrona Szkoły zdecydowały się na wybór Cyryla Ratajskiego.
Kolejną fazą przygotowań była realizacja zadań wynikających z planu pracy nad patronem, obejmującym:

  • lekcje wychowawcze, których tematem był C. Ratajski;
  • zagospodarowanie tablic i wystaw na terenie szkoły poświęconych jego życiu i działalności;
  • organizację wyjazdów na Międzynarodowe Targi Poznańskie jak również wycieczek tematycznie związanych z życiem tego zasłużonego działacza;
  • konkurs wiedzy o Ratajskim i o Beskidzie Śląskim;
  • ukazywanie się stałych informacji o patronie poprzez: poświęcenie mu jednego z działów gazetki szkolnej, cykliczne audycje radiowe oraz publikację biografii;
  • nawiązanie współpracy z organizacjami i ludźmi związanymi z życiem przyszłego patrona;
  • wykonanie projektu sztandaru i tablicy pamiątkowej;
  • zorganizowanie sesji popularne - naukowej oraz wystawy zbiorów muzealnych poświęconych pamięci tej postaci;
  • przebieg uroczystości nadania, imienia Cyryla Ratajskiego (w dniu 12 czerwca 1999 r.).



Efektem współpracy z autorem monografii: „Cyryl Ratajski 1875 -1942" jest także artykuł, który zamieszczamy poniżej.

 

Wielki Ojciec Miasta


Autorzy tekstu: Andrzej Zarzycki, Jędrzej Płaczkowski

Postać Cyryla Ratajskiego, wielce zasłużonego prezydenta Poznania, nigdy nie została zatarta w pamięci mieszkańców stolicy Wielkopolski. [...]

Cyryl Ratajski zajmował wiele ważnych funkcji, w czasie sprawowania których dobrze przysłużył się narodowi. Jedną z najważniejszych było stanowisko prezydenta Poznania (1922 -1934) i 1939. Doceniając rolę i osiągnięcia Ratajskiego, Ignacy Paderewski w jednym z listów do niego, napisał:

„... dzięki Panu urząd ten stał się u nas jednym z najwyższych".

Poprzedziła tę pracę na rzecz Poznania jego działalność na Górnym Śląsku, a zakończyła bohaterska postawa we wrześniu 1939 r. i w latach 1940 - 1942, kiedy to sprawował funkcję pierwszego Delegata Rządu RP na Kraj. Był jeszcze ministrem spraw wewnętrznych w rządzie Władysława Grabskiego (1924 - 1925).

W okresie jego prezydentury Poznań z prowincjonalnego ośrodka przeistoczył się w aglomerację iście europejską. Pod względem obszaru zajmował czwarte miejsce w Polsce po Warszawie, Łodzi i Lwowie, a jedno z pierwszych, jeżeli chodzi o wyposażenie w urządzenia komunalne. Z nazwiskiem Ratajskiego nierozerwalnie związany jest rozwój Międzynarodowych Targów Poznańskich i Powszechna Wystawa Krajowa, i z powstanie nowoczesnej dzielnicy Poznania wokół terenów wystawienniczych. Inne ważne inwestycje związane z Ratajskim, to uruchomienie pierwszej w Polsce Fabryki opon samochodowych i rowerowych „Stomil", Poznańskiego Radia (1927) czy nowoczesnej elektrowni i spalarni śmieci. Ratajski szczególnie dbał o estetykę i czystość miasta.

Ten wielki poznaniak osobiście, tak jak mógł, wspomagał pokrzywdzonych, m.in. został ojcem chrzestnym dzieci dwóch bezrobotnych rodzin, składał liczne datki na bezrobotnych. Często z własnej kieszeni wydawał więcej na miasto niż otrzymywał prezydenckiej pensji. Podarował Poznaniowi m.in. do dziś zdobiące miasto popiersie J. Słowackiego i F. Chopina, pomnik „Macierzyństwo" dłuta Haupla, portrety Edwarda Raczyńskiego, Ignacego Paderewskiego i złoty łańcuch, symbol godności prezydenta miasta o dużej wartości materialnej i artystycznej, obecnie przechowywany w Urzędzie Miejskim.

W roku 1934 Cyryl Ratajski zmuszony był przez władze sanacyjne do opuszczenia urzędu prezydenta Poznania, mimo ponownego wyboru na to stanowisko przez radnych. Fakt ten oburzył wiele osób, m.in. wdowę po prezydencie amerykańskim Edith Wilson, która w 1931 r. uczestniczyła w uroczystości odsłonięcia w Poznaniu pomnika jej męża oraz I. Paderewskiego.

W liście do niego rozgoryczony Ratajski tak skomentował to wydarzenie: „Uznano mnie za niezdolnego do piastowania urzędu prezydenta Poznania, jako że nie uczestniczyłem w akademiach na rzecz Marszałka Piłsudskiego".

Na stanowisko prezydenta Poznania powrócił w dramatycznych okolicznościach, we wrześniu 1939 r., gdy miasto zostało opuszczone przez władze cywilne i wojskowe, zdane na łaskę wroga. Rządził tylko 8 dni, okazując troskę o mieszkańców i miasto, a także odwagę cywilną. Gdy hitlerowcy zażądali 100 zakładników, Ratajski przeciwstawił się temu i podał jako pierwszego siebie. Po krótkim pobycie w obozie koncentracyjnym, osławionej kaźni hitlerowskiej, został w roku 1940 wywieziony do Generalnego Gubernatorstwa. Znalazł się w Krukowie koło Sandomierza, w majątku brata synowej.

Jesienią 1940 r. Ratajski przeniósł się do Warszawy. Był zrujnowany, gdyż jak sam stwierdził, „stracił wszystko co posiadał i nawet ubranie miał pożyczone". Po wielu sporach i przetargach dnia 3 XII 1940 r. premier i wódz naczelny gen. W. Sikorski podpisał nominację Cyryla Ratajskiego na stanowisko Głównego Delegata Rządu Rzeczypospolitej Polski. W wieku 65 lat Ratajski ps. „Górski", „Wartski", „Wrzos" objął 14 grudnia urząd delegata. Rola, jaką odegrał była przełomowa, wiadomo, że istniały zorganizowane struktury wojskowe i poli­tyczne. Ratajski odtworzył rozbite przez okupanta struktury administracji cywilnej, tworzył zręby państwa podziemnego. Położył szczególny nacisk na dofinansowanie tajnej oświaty i pomocy społecznej. Wydawał własny organ „Rzeczypospolitą", która ukazywała się do 1945 roku. W ciągłych sporach i konfliktach między Delegaturą a KG ZWZ-AK gen. Grotem-Roweckim czy w łonie PKP reprezentował stanowisko pojednawcze, będąc orędownikiem zgody narodowej.

Praca w konspiracji nadwyrężyła jego siły, zaczął przewlekle, coraz ciężej chorować. W końcu poprosił o dymisję Gen. W. Sikorskiego a ten w depeszy z 5 VIII 1942 napisał, że przyjmuje z żalem dymisję, wyrażając gorące podziękowania za trudy i poniesione ofiary. Dwa miesiące po dymisji 19 X 1942 Cyryl Ratajski umiera w mieszkaniu p. A. Reiterowej w Warszawie. Żegnał go na cmentarzu także niedawny jego adwersarz w bojach o model państwa podziemnego, gen. Grot-Rowecki.

Był bardziej organizatorem, menadżerem niż politykiem. Był zwolennikiem myśli zachodniej, stąd jednak troska o losy Śląska, Pomorza i Wielkopolski. Decydującymi cechami jego charakteru była uczciwość, skromność, ofiarność, pracowitość, patriotyzm i optymizm. O trwałości dokonań Ratajskiego niech świadczy fakt, iż wiele instytucji i organizacji, których był twórcą lub współtwórcą, działa do chwili obecnej. Należy wymienić tu „Beskid Śląski" w Cie­szynie (1910 r.), Oddział PTTK w Poznaniu (1913 r.), Dom Narodowy „Strzecha" w Raciborzu (1909 r.), Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania (1922 r.), a przede wszystkim wspomniane już Międzynarodowe Targi Poznańskie.



Cyryl Ratajski za swą wszech­stronną twórczą działalność został odznaczony: Orderem „Polonia Restituta", francuską „Legią Honorową", czeskim orderem „Białego Lwa", Gwiazdą Jugosłowiańską oraz Orderem Virtuti Military, nadanym przez gen. W. Sikorskiego w roku 1942.

W grudniu 1995 roku prezydent Lech Wałęsa nadał pośmiertnie Cyrylowi Ratajskiemu Order Orła Białego - najwyższe odznaczenie Rzeczypospolitej Polskiej. Do Poznania przybyły w tych dniach z USA Zofia Ratajska - Thaler i Magdalena Ratajska, spotkały się w Bibliotece Raczyńskich z Lechem Wałęsą i odebrały z jego rąk order ojca podczas uroczystej sesji Rady Miejskiej.


Komentarze


Niestety, jeszcze nikt nie skomentował tego wpisu. Bądź pierwszy!